Gelişimsel Kalça Displazisi Nedir?
Gelişimsel kalça displazisi ya da diğer ismi ile kalça çıkığı, kız çocuklarında erkek çocuklarına oranla daha sık görülen bir rahatsızl...
Kalça protezi ameliyatı, kalça eklemindeki ileri düzey hasar nedeniyle ağrı, hareket kısıtlılığı ve günlük yaşamda belirgin fonksiyon kaybı yaşayan kişilerde değerlendirilebilen cerrahi bir tedavi seçeneğidir. Ameliyat kararı yalnızca yaşa veya röntgende görülen eklem hasarına göre verilmez. Hastanın şikayetleri, hareket kapasitesi, günlük yaşamındaki kısıtlanma, cerrahi dışı tedavilere verdiği yanıt ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle kalça protezi ameliyatı kimlere uygulanır sorusuna tek bir kriterle yanıt vermek mümkün değildir. Uzun süredir devam eden ağrıya ek olarak yürüme, merdiven çıkma, oturup kalkma, çorap ve ayakkabı giyme gibi günlük hareketlerin zorlaşması protez değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Kalça protezi kararı, görüntüleme sonucundan çok daha kapsamlı bir değerlendirme gerektirir. Amaç eklemdeki yapısal değişikliklerle hastanın yaşadığı fonksiyon kaybının birbiriyle uyumlu olup olmadığını belirlemektir.
Kalça protezi kimlere uygulanır sorusu değerlendirilirken temel nokta, kalça eklemindeki problemin kişinin yaşamını ne ölçüde etkilediğidir. İleri eklem hasarı bulunan ancak günlük yaşamını önemli bir kısıtlama olmadan sürdüren bir kişi ile yürümekte ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan bir kişi aynı şekilde değerlendirilmez.
Bir kişinin kalça protezi için uygun hasta olup olmadığı değerlendirilirken özellikle şu durumlar dikkate alınır:

Bu belirtilerin bulunması tek başına protez ameliyatı yapılacağı anlamına gelmez. Kalça ağrısına neden olabilecek hastalığın ve eklemdeki hasarın derecesinin de belirlenmesi gerekir.
Kalça protezi yalnızca kireçlenme nedeniyle uygulanmaz. Kalça ekleminin yapısını ciddi şekilde bozan ve kalıcı ağrı ile hareket kaybına yol açan farklı hastalıklar da protez cerrahisinin gündeme gelmesine neden olabilir.
Kalça kireçlenmesi, eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdak dokunun zaman içerisinde bozulmasıyla gelişir. Tıbbi olarak koksartroz adı verilen bu durum ilerledikçe eklem hareketleri zorlaşabilir ve yük verme sırasında ağrı artabilir.
İleri kalça kireçlenmesi nedeniyle yürüme kapasitesi azalmış, günlük hareketleri belirgin şekilde kısıtlanmış ve uygun cerrahi dışı tedavilere rağmen şikayetleri devam eden kişilerde protez cerrahisi değerlendirilebilir.
Avasküler nekroz, kalça eklemini oluşturan femur başındaki kemik dokusunun kanlanmasının bozulması sonucu ortaya çıkabilir. Hastalık ilerlediğinde femur başında şekil değişikliği ve eklem yüzeyinde bozulma gelişebilir.
Avasküler nekroz tanısı protezin doğrudan gerekli olduğu anlamına gelmez. Hastalığın evresi, femur başındaki hasarın derecesi, kişinin yaşı ve eklem koruyucu tedavi seçenekleri birlikte değerlendirilir.
Kalça ekleminin gelişimsel yapısındaki bazı bozukluklar, eklem yüzeylerine binen yükün yıllar içerisinde dengesiz dağılmasına neden olabilir. Bunun sonucunda erken yaşlarda eklem kıkırdağında bozulma ve hareket kısıtlılığı gelişebilir.
İleri eklem hasarı oluştuğunda ve günlük yaşam ciddi şekilde etkilendiğinde total kalça protezi seçeneklerden biri haline gelebilir.
Kalça bölgesinde geçirilmiş bazı kırıklar ve ciddi yaralanmalar eklem yüzeyinde kalıcı hasara neden olabilir. Travma sonrası gelişen eklem bozukluğu zaman içerisinde ağrı, hareket kısıtlılığı ve yürüme güçlüğüne yol açabilir.
Bu değişikliklerin ileri düzeye ulaşması durumunda protez cerrahisi değerlendirmeye alınabilir.
Özellikle ileri yaş grubundaki bazı femur boyun kırıklarında kalça protezi uygulanabilir. Ancak her kalça kırığı protez gerektirmez.
Kırığın tipi, yeri, kişinin yaşı, kemik kalitesi, hareket düzeyi ve genel sağlık durumu tedavi yönteminin belirlenmesinde birlikte değerlendirilir.

Kalça protezi gerektiği nasıl anlaşılır sorusunun yanıtında yalnızca ağrının şiddetine bakılmaz. Kalça probleminin kişinin hareket kabiliyetini ve bağımsız yaşamını ne ölçüde etkilediği daha belirleyici olabilir.
Örneğin kişi kısa mesafelerde dahi dinlenme ihtiyacı duyabilir, merdivenlerden kaçınmaya başlayabilir veya ayakkabı giymek için başka birinin yardımına ihtiyaç duyabilir. Kalça hareketlerinin azalması nedeniyle araç kullanmak, alçak bir sandalyeden kalkmak veya günlük ev işlerini yapmak da zorlaşabilir.
Gece uykusunu bozan veya dinlenme sırasında devam eden kalça ağrısı da değerlendirmede dikkate alınır. Bununla birlikte ağrının tek başına protez gerektirdiği anlamına gelmediği unutulmamalıdır.
Kalça protezi birçok kalça problemi için ilk tedavi seçeneği değildir. Hastalığın türüne ve evresine göre cerrahi dışı yöntemlerle şikayetlerin kontrol altına alınması ve eklem fonksiyonunun korunması amaçlanabilir.
Tedavi planında kişiye göre:
gibi yöntemler yer alabilir.
Cerrahi dışı seçeneklere rağmen ağrı ve fonksiyon kaybı belirgin şekilde devam ediyorsa protez cerrahisi açısından daha ayrıntılı değerlendirme yapılabilir. Bu noktada amaç ameliyatı bir son çare olarak görmek değil, mevcut tedavi seçenekleri içerisinde kişinin durumuna en uygun yaklaşımı belirlemektir.
Kalça protezi kararı tek bir muayene bulgusuna, yaşa veya görüntüleme sonucuna dayanmaz. Cerrahi değerlendirmede farklı faktörlerin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Kalça protezi için yaş sınırı konusunda herkese uygulanabilecek kesin bir rakam bulunmaz. Genç yaşta ileri eklem hasarı ve ciddi fonksiyon kaybı bulunan bir kişide protez değerlendirilebileceği gibi ileri yaş da tek başına ameliyata engel değildir.
Yaş; kişinin aktivite düzeyi, kemik yapısı, genel sağlık durumu ve protezden beklenen fonksiyonla birlikte ele alınır.
Ağrının günlük yaşamı ne ölçüde etkilediği protez kararında önemlidir. Yalnızca ağrı seviyesinin yüksek olması değil, kalça hareketlerinin azalması ve kişinin bağımsız yaşam kapasitesinin etkilenmesi de dikkate alınır.
Kalça hareket kısıtlılığı arttıkça kişinin yürüme, oturma, giyinme ve merdiven kullanma gibi temel aktiviteleri zorlaşabilir.
Röntgende kalça ekleminde kireçlenme görülmesi tek başına kalça protezi ameliyatı gerektiğini göstermez. Görüntüleme bulgularının kişinin şikayetleri ve fizik muayenesiyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Bazı kişilerde ileri radyolojik değişikliklere rağmen günlük yaşam sınırlı düzeyde etkilenebilir. Bazı hastalarda ise belirgin ağrı ve hareket kaybı daha ön planda olabilir.
Röntgen kalça ekleminin değerlendirilmesinde temel yöntemlerden biridir. MR ise her hastada gerekli değildir ve farklı yapıların ayrıntılı değerlendirilmesinin gerektiği durumlarda kullanılabilir.
Kalça protezi planlanırken yalnızca kalça eklemi değil, kişinin genel sağlık durumu da değerlendirilir. Kalp ve akciğer hastalıkları, diyabet, kullanılan ilaçlar, kan sulandırıcı tedaviler ve aktif enfeksiyonlar ameliyat öncesi planlamayı etkileyebilir.
Bu hastalıklardan birinin bulunması otomatik olarak ameliyat yapılamayacağı anlamına gelmez. Amaç cerrahiyle ilişkili riskleri belirlemek ve gerektiğinde mevcut sağlık sorunlarının operasyon öncesinde uygun şekilde kontrol edilmesini sağlamaktır.
Sigara kullanımı, beslenme durumu, cilt sorunları ve diğer kronik hastalıklar da ameliyat öncesi değerlendirmeye dahil edilebilir.

Daha önce uygulanan tedavilere verilen yanıt da karar sürecinin önemli parçalarından biridir. Uygun cerrahi dışı yöntemlere rağmen kişinin günlük yaşamındaki kısıtlanma devam ediyorsa protez cerrahisinin olası yararları ve riskleri değerlendirilebilir.
Burada önemli olan yalnızca hangi tedavilerin denendiği değil, bu uygulamaların hastanın fonksiyonunu ne ölçüde değiştirdiğidir.
Kalça protezi kimlere yapılır sorusunun yanıtı sistematik bir değerlendirme sonucunda ortaya çıkar. Süreç genel olarak şu aşamalardan oluşur:
Bu nedenle aynı derecede kireçlenmesi bulunan iki kişi için farklı tedavi planları oluşturulabilir. Protez kararı, hastalığın görüntüsünden çok kişinin yaşadığı ağrı ve fonksiyon kaybıyla birlikte değerlendirilmelidir.
İzmir kalça protezi değerlendirmesinde kalça eklemindeki yapısal değişikliklerle birlikte ağrı düzeyi, hareket kısıtlılığı, yürüme kapasitesi ve günlük yaşamın ne ölçüde etkilendiği ele alınır. Bu değerlendirme sonucunda cerrahi dışı tedavilerin sürdürülmesi veya protez cerrahisinin gündeme alınması kişiye göre planlanabilir.
İzmir ortopedi kapsamında kalça eklemi sorunlarını değerlendiren Doç. Dr. Burçin Keçeci, muayenehanesinde kalça kireçlenmesi, eklem hastalıkları ve kalça protezi açısından ortopedik değerlendirme yapmaktadır.
Hayır. Ağrının şiddetinin yanı sıra günlük yaşamı, yürüme kapasitesini ve kişinin bağımsız hareket etmesini ne ölçüde etkilediği de değerlendirilir. İleri eklem hasarı ve belirgin fonksiyon kaybı bulunan genç kişilerde de kalça protezi değerlendirilebilir. Karar yaşın yanı sıra eklemin durumu ve kişinin uzun dönem ihtiyaçlarına göre verilir. İleri yaş tek başına kalça protezi ameliyatına engel değildir. Genel sağlık durumu ve cerrahiyle ilişkili bireysel riskler değerlendirilir. Fazla kilo tek başına protez ameliyatı yapılamayacağı anlamına gelmez. Kişinin kilosuyla birlikte genel sağlık durumu ve ameliyatla ilişkili risk faktörleri değerlendirilir. Diyabet hastalarında da kalça protezi uygulanabilir. Kan şekeri kontrolü ve genel sağlık durumunun ameliyat öncesinde değerlendirilmesi önemlidir. Hayır. Her hastada MR gerekmez; gerekli görüntüleme yöntemleri fizik muayene ve kalçadaki probleme göre belirlenir. Her iki kalçada ileri eklem problemi bulunan kişilerde iki taraf için de protez cerrahisi değerlendirilebilir. Ameliyatların zamanlaması hastanın genel sağlık durumu ve ortopedik bulgularına göre planlanır.Kalça Protezi İçin Ağrının Çok Şiddetli Olması Gerekir mi?
Genç Yaşta Kalça Protezi Yapılabilir mi?
80 Yaşından Sonra Kalça Protezi Yapılabilir mi?
Fazla Kilolu Kişilere Kalça Protezi Yapılabilir mi?
Diyabet Hastalarına Kalça Protezi Yapılabilir mi?
Kalça Protezi İçin MR Şart mı?
İki Kalçaya Birden Protez Yapılabilir mi?
Gelişimsel kalça displazisi ya da diğer ismi ile kalça çıkığı, kız çocuklarında erkek çocuklarına oranla daha sık görülen bir rahatsızl...
Kalça, vücudumuzdaki en büyük yük taşıyıcı eklemlerden biridir. Kalça eklemi, uyluk kemiğinin yuvarlak başının, pelvis yani leğen kemiği ile...
Kalça kırıklıkları, kalça eklemini oluşturan uyluk kemiğinin yani bir diğer ismiyle femurun üst tarafının kırılmasıdır. Özellikle ilerleyen ...